OLIE 5-12-2017 13:14:30

De OPEC loopt uiteindelijk tegen hetzelfde probleem als centrale banken aan


Fotobron: Freeimages.com

Door Leon Brandsema

De OPEC, de vereniging van veertien olieproducerende landen, kwam vorige week tot een overeenkomst, samen met nog eens tien grote olielanden waaronder Rusland. Deze 24 landen, goed voor 60 procent van de wereldwijde olieproductie, blijven ook in 2018 minder olie uit de grond halen.

In totaal willen ze 1,8 miljoen vaten per dag minder oppompen, zo'n 2 procent van de wereldwijde productie. Door het aanbod van olie lager te houden wil het oliekartel de grote overschotten die er nog zijn verlagen om zo de olieprijs omhoog te krijgen.

Tot nu toe, de beperkingen zijn al sinds eind 2016 van kracht, leverden de gezamenlijke inspanningen van de olieproducenten een stijging van de olieprijs van bijna 15 procent in de afgelopen twaalf maanden op. Een vat Brent-olie kost nu ruim 62 dollar.

De OPEC beoogt met de verlenging van het programma dat de olieprijs nog verder gaat stijgen. Maar de vraag is hoe duurzaam is: het lijkt er namelijk op dat het oliekartel uiteindelijk tegen een soortgelijk probleem aan gaat lopen als waar centrale banken nu mee te maken hebben.

Wat als het kunstmatige steuntje in de rug van de markt verdwijnt?

In zekere zin lijkt wat de OPEC nu doet op de kwantitatieve verruiming die de centrale banken sinds de crisis hebben ingezet. Alleen steekt OPEC het andersom in. Waar de centrale banken de vraag hebben verruimd door triljoenen dollars en euro's aan 'gratis geld' de markt in te pompen, probeert OPEC het tegenovergestelde.

In plaats van de vraag te vergroten, verkleint het oliekartel juist het aanbod. Maar het doel is in zekere zin hetzelfde: het beïnvloeden van de markt. Bij de centrale banken is dat om de productiviteit, investeringen en uiteindelijk economie omhoog te krijgen, bij de OPEC simpelweg om een hogere olieprijs.

De vergelijking gaat wel een beetje mank: zo is de centrale bank 'alleenheerser' in zijn gebied, terwijl de OPEC met partners maar net meer dan de helft van de oliemarkt in handen heeft en ook nog moeite heeft om zijn eigen leden binnen het keurslijf te houden.

Maar uiteindelijk gaat de OPEC tegen hetzelfde probleem aan lopen als centrale banken: hoe maak je een einde aan je programma dat heeft gezorgd voor kunstmatige verhoudingen van vraag en aanbod op de markt? En hoe voorkom je dat er dan een schok door de markt gaat?

De Federal Reserve is langzamerhand begonnen met een antwoord op die vraag door het opkoopprogramma al te beëindigen en nu ook te beginnen met het afbouwen van de balans. De ECB is nog niet zo ver en begint nu langzaam het opbouwprogramma af te bouwen. De vraag is of de OPEC controle over de olieprijs kan hebben als het zijn eigen productiebeperkingen staakt.

Wat denkt u?

Grondstoffen in dit artikel

Olie (Brent) 63,41 0,16
0,25
pagehit